Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

Vrouwenbuste op erezuil voor A-kwartier

  • Door: Renée Dannis
  • In: Kunst & Stad
  • Plaats en datum van uitgave: Groningen, nr 9, oktober 2018
  • Website: www.kunstenstad.nl

Vrouwenbuste op erezuil voor A-kwartier

De ramen werden gesloten, de rode lampen gingen uit, de vrouwen verdwenen. Na jarenlange lobby kwam een einde aan de raamprostitutie in het A-kwartier. Bewoners en gemeente trokken samen op om de buurt een nieuw gezicht te geven, maar er was nog een wens: kunst. Op dit moment legt kunstenaar Anne Wenzel de laatste hand aan een vrouwenbuste die herinnert aan de geschiedenis, maar de buurt ook nieuw elan geeft…

Eén straat in het A-kwartier in Groningen, die bij elk kruispunt van naam verandert: Vishoek-Hoekstraat-Muurstraat-Hardewikerstraat-Hofstraat. De pakhuizen in de eerste twee delen van de lange straat herinneren aan de Middeleeuwen, toen het kwartier - met zijn knooppunt van waterwegen en zijn Zuiderhaven en Noorderhaven - nog een belangrijk centrum van handel en overslag was. En waar havens waren... was prostitutie. Ook toen het A-kwartier minder belangrijk werd als doorvoerroute, bleef de raamprostitutie een prominente plaats innemen in het straatbeeld van de Vishoek, Hoekstraat en Muurstraat. Na jarenlange inzet van de bewonersvereniging, die hoopte dat met het einde van de 'rode ramen' ook de drugsoverlast zou verdwijnen, werd het buurtje in 2016 dan eindelijk prostitutievrij. De gemeente en de bewonersvereniging stelden alles in het werk om het kwartier weer leefbaar te maken. De peeskamers werden woningen, appartementen en studentenkamers. De grote kei in de bocht van de Vishoek moet hardrijders een halt toeroepen. En de bewoners hadden nóg een wens om het buurtje naar een hoger niveau te tillen: kunst.

Eerbetoon aan de vrouw
Uit vijf kunstenaars kozen de leden van de intussen geformeerde kunstcommissie de in Rotterdam wonende en werkende beeldend kunstenaar Anne Wenzel (Schüttorf (Duitsland), 1972) om een plan in te dienen voor de bocht van de Vishoek. Tijdens haar eerste bezoek aan het A-kwartier, in café De Sleutel, zette een lid van de bewonersvereniging - die overigens uit louter vrouwen bestaat - een beeldje op tafel ter inspiratie. Een beeldje van een in zichzelf gekeerde vrouw, kwetsbaar en toch sterk. Met dit beeld in haar hoofd ging Wenzel aan de slag. Dat De Vrouw centraal zou staan in haar voorstel, was voor de kunstenaar van meet af aan duidelijk. Niet de vrouw als lustobject, zoals zij op die plek eeuwenlang werd gezien, maar de vrouw als mens, met al haar schoonheid, kracht en kwetsbaarheid.

“De vrouwen die het beeld van het A-kwartier bepaalden - en nog steeds bepalen - zullen niet met hun naam de geschiedenis ingaan," legt Wenzel uit. "Voor hen wordt zelden een monument geplaatst. Maar dat betekent niet dat zij niet belangrijk zijn, integendeel. Soms zelfs zijn de kleine, alledaagse daden van groter belang voor de samenleving dan de grote daden die wereldnieuws worden. Ik wil voor deze vrouw een monument neerzetten, als eerbetoon."

Verwijzing naar de prostituees
Om haar idee volledig tot zijn recht te laten komen, koos Wenzel voor een eeuwenoud thema in de beeldhouwkunst: een buste op een erezuil. Erezuilen, of gedenkzuilen, worden ter herinnering aan een belangrijk gebeurtenis of persoon geplaatst en zijn bedoeld om indruk te maken en eeuwig te blijven bestaan. Bovenop staat het beeld van de persoon die met de zuil wordt geëerd, in dit geval de vrouw. De hoogte van de zuil is voor de kunstenaar van groot belang: “Het mag geen torenhoge zuil worden die boven alle gebouwen uitsteekt; het moet een erezuil zijn die de vrouw nét op een verhoging plaatst. Haar dus eert, maar haar niet onbereikbaar maakt.” Wie denkt dat Wenzel met haar werk voorbijgaat aan de functie die veel vrouwen eeuwenlang vervulden in dit deel van de stad, heeft het mis. "Je kunt niet om de geschiedenis van de plek heen," is haar uitdrukkelijke mening, "dus verwijs ik met het beeld wel degelijk naar de prostituee. Niet als underdog, maar als mens. En niet naakt, maar met een vuurrode doek die haar naakte lichaam beschermend bedekt . Zonder dat prostitutieverleden had ik niet voor een beeld van een vrouw gekozen."

Lees meer

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer