Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

De Haan

  • Door: Natalja Oosterbaan
  • In: Groninger Straatmagazine De Riepe

Wie een dezer dagen ’s ochtends over de Praediniussingel kuiert, kan hem daar zien paraderen: De pedel van de Academie Minerva. De bode van het goede nieuws en de blijde tijding. Parmantig schrijdt hij in het gloren en het groen. Statig is zijn tred, sierlijk zijn tooi. Uit volle borst kukelekuut hij zijn boodschap: Ontwaakt kunstenaars, ontwaakt!

We zien echter ook een vreemde snoeshaan in hem. Een rare vogel, zoals er wel meer zijn in de stad. ‘Vliegende ratten’ worden sommigen genoemd, hoewel daar eerder duiven mee worden bedoeld. Of ‘Paradijsvogels’; vreemde vogels van bijzondere pluimage, die in een andere wereld lijken te leven. Ze worden nagestaard op straat. Hun aanwezigheid wekt soms irritatie op bij mensen. Men vindt hier namelijk al gauw iets gek.

Maar de buik van dit pluimdier is hol. Altijd honger, altijd haast. Haast naar nergens toe. Zijn wereld is de straat, zijn leven anders dan verwacht. De verwachtingen zijn nu op. Misschien een kruimel brood, een beetje kleingeld, een plekje om te slapen.

In het echt zien we ‘De Haan’; het uit roodkoper geslagen werk van de Groninger Ploegkunstenaar Klaas van Dijk (1913-1990). Oorspronkelijk werd dit beeld in 1979 op een zuil geplaatst voor het buurtcentrum Trefkoel in de wijk Paddepoel. Om het jaar daarop al weer te worden weggehaald nadat het zwaar beschadigd was geraakt. Kunstenaar Bart van de Valk (!) restaureerde het werk na een aantal jaren en De Haan staat sinds 1988 op zijn huidige locatie, op een lage sokkel tegenover nummer 37.

Je kunt zien dat hij voor vandaag speciaal zijn mooiste uniform heeft aangetrokken. De pluimentressen dansen vrolijk in cadans mee op zijn vers gesteven jasje. Zijn kloeke, lange passen zijn gestoken in een strak zittende, zijde ‘plusfour’. Hij is vandaag de trotse tamboer van de kunst. Vanmorgen is hij afgedaald uit de nok van het Groninger Museum en marcheert nu richting Academie Minerva, alwaar hij een stoet van pas afgestudeerde kunstenaars zal leiden. Studenten die deze maand hun opleiding afronden en hun werk tonen tijdens de jaarlijkse eindexamenexpositie. Het feest kan beginnen. De fanfare speelt. De vagebonden sluiten aan. De Haan lokt hen met zijn gouden toverfluit, als een variant van de rattenvanger van Hamelen van de gebroeders Grimm, naar fabelachtige toekomstdromen. Ver voorbij Den Haag naar sprookjesland. Ontwaakt kunstenaars, ontwaakt! kraait De Haan. De troep jubelt een driewerf hoera!

‘De Haan’ wordt dit beeld in de volksmond genoemd. Van Dijk zelf vond het eenvoudige ‘Zonder Titel’ wel volstaan. De surrealistische schilder Magritte schreef ooit eens bij een afbeelding van een pijp: “Dit hier is geen pijp”. Hij bedoelde daarmee te zeggen dat het een afbeelding betrof van een pijp en geen echte pijp was. ‘De Haan’ is dus een afbeelding van een haan, en geen echte haan. Maar Groningers houden van eenvoud en duidelijk. Een kunstwerk zonder titel is een kunstwerk zonder richting. Van Dijk als bescheiden kunstenaar werd op de vingers getikt. Dit is wel degelijk een haan, Klaas. En daar mag je best trots op zijn. Als een pauw.

Lees meer

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer