Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

Siep van den Berg: een harmonisch samenspel van vorm en kleur

  • Door: Herma Hekkema
  • In: In beeld gebracht
  • Plaats en datum van uitgave: Groningen, 1998

Van den Bergs eerste gebonden opdracht en werk op monumentale schaal dateert van 1954 en betreft een gedeeltelijk bewaard gebleven wandschildering in het vroegere gebouw van het Vrije Volk aan de Stoeldraaierstraat. Juist de monumentale schilderingen als die in de Stoeldraaierstraat zetten Siep van den Berg ertoe aan afstand te doen van de ruimtelijke illusie, van de schijn van de derde dimensie. Ze wekten in hem bovendien de behoefte met de ruim te als werkelijkheid te werken. Gaandeweg kwam de kunstenaar tot zijn plastieken, tekens in de ruimte, zoals de wandschilderingen dat zijn in het platte vlak.

Van belang was ook de ontmoeting met architect Jan Martini, eveneens in 1954. Van den Berg raakte met hem in gesprek naar aanleiding van een wandschildering in het huis van een bevriend arts. Alvorens de opdracht te aanvaarden wilde hij in contact komen met de ontwerper van de woning.

De omgang met Martini liet ook zijn sporen na op het oeuvre van Siep van den Berg, doordat ze de drang tot ruimtelijk werken in hem aanwakkerde. Steeds meer ging hij zich toeleggen op ruimtelijke constructies in ijzer, plexiglas en plastic blokken. De plastieken hielpen Van den Berg de uiteindelijke stap naar een volledige abstractie te nemen. De figuratie verdween. Enkel het ritme van vormen bepaalt nog de zeggingskracht. De harmonische samenvoeging van bepaalde geometrische elementen en de holle ruimten ertussen geven het werk betekenis, nu eens stoere, stevige kracht suggererend, dan weer een zwaarteloos zweven of juist een bevallig samenspel.


Steuntje in de rug

Jan Martini zou niet alleen jarenlang Van den Bergs enige collectioneur zijn, maar hij schoof hem nu en dan, als steuntje in de rug, ook een opdracht toe. Aangezien Martini, wiens bureau vooral in de volkswoningbouw werkzaam was, in de nasleep van de wederopbouw overal in Nederland bouwde, waren er nogal wat klusjes te vergeven.

Om zijn ontwerpen te kunnen verwezenlijken, moest de kunstenaar allerlei technische en theoretische kennis verwerven. Hij nam les in het lassen van ijzer bij een smid in Finsterwolde en logeerde toentertijd bij de kunstminnende boer Albert Waalkens, wiens graanschuur hij opsierde met een schildering die met zijn krachtige vormentaal en een maat van maar liefst tweeëntwintig bij negen meter, van verre zichtbaar was in het lege, vlakke land. De resterende tijd bracht Van den Berg in Amsterdam door, waar hij zich verdiepte in de beginselen van de architectuur.

In verschillende plaatsen verschenen mozaïeken, betonreliëfs en ijzerplastieken van Siep van den Berg als beeldend onderdeel van Martini's al dan niet in gestandaardiseerde systemen opgetrokken woningbouwprojecten. Behalve in Groningen. De toenmalige bestuurders van de stad hadden het op Jan Martini, die bruikbaarheid en degelijkheid nadrukkelijk boven artistieke kwaliteit stelde, niet zo begrepen. Martini, hoe druk bezet elders ook, kreeg in Groningen maar mondjesmaat voet aan de grond. De beeldhouwwerken van Siep van den Berg ter stede betreffen daarom geen werken voor woningbouwprojecten, maar sculpturen in opdracht van het bedrijfsleven en de overheid

Lees meer

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer