Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

Wal/Schip Interface

  • Door: Natalja Oosterbaan
  • In: Straatmagazine De Riepe
  • Plaats en datum van uitgave: Groningen, 2012

Wie in de wijk Lewenborg richting het winkelcentrum gaat, kan op een gegeven ogenblik het idee krijgen dat hij zo aan boord kan stappen van een klein pontje dat hem naar onontdekte plekken kan brengen. Maar schijn bedriegt ook hier weer. Waar anders de loopplank zou worden opgehaald en het avontuur zou beginnen, blijkt hier het bootje stevig verankerd aan de kade te liggen. Verstild en gevangen in een afreis die nooit plaats zal hebben. Het oude ‘bunschip’ uit 1926 zal nooit meer uitvaren. Als een twijfelend amfibie ligt het te wachten op passagiers die nergens heen hoeven. De beste stuurlui staan ook hier, of ze willen of niet, aan wal.

Dit kunstwerk, Wal/Schip Interface ligt in de nieuw uitgegraven waterpartij, die het winkelcentrum van Lewenborg zo’n herkenbaar en typisch Hollands uiterlijk geeft. De rode, meniekleurige boot met frêle reling vervloeit vrijwel organisch met de kade en stulpt uit als een soort constructivistische walvis, de staartvin op het droge geplakt. De menieverf werpt bovendien ten onrechte een beeld van een industrieel verleden op.

De kunstenaar Jeroen Doorenweerd (1962) maakt veel kunst in de openbare ruimte. Hij komt uit een familie van schippers en timmerlieden en werkt graag met hout (‘een mooi en warm materiaal’ volgens hem) of gevonden voorwerpen. Eerder produceerde hij getimmerde en ambachtelijk gemaakte kaders, podia en uitkijkposten. Verder maakte hij een bijzondere picknicktafel en liet hij een zwembad uitgraven in de binnenplaats van een gevangenis. Het was dan ook geen verrassing geweest als Doorenweerd dit werk ook met hout had vervaardigd. In dit geval was het behoud van het oorspronkelijke materiaal ijzer echter toepasselijk, en een voor de hand liggende concessie. Doorenweerd keek goed naar de omgeving. Op zijn eigen ontdekkingstochten door de wijk zullen hem zeker de verschillende straatnaamborden zijn opgevallen die verwijzen naar de scheepvaart. Het water inspireerde hem vervolgens tot het herscheppen van een boot, een geliefde vorm van de kunstenaar. Het bunschip was ooit gebruikt om op paling te vissen en Doorenweerd ontdeed het van alle details, spoot het in één kleur en creëerde aan de achterkant van de boot een staart die met de kade versmolten lijkt. Hij deed dit in navolging van de tuinarchitect Louis Le Roy, die eerder in Lewenborg een groengebied ontwierp en gebruik maakte van gevonden of afgedankte gebruiksvoorwerpen om tot duurzame ontwerpen te komen. Wellicht heeft het werk nog een persoonlijke connotatie, aangezien zijn vader binnenvaartschipper was.

Het hergebruik van oude materialen om er iets nieuws mee te maken wordt wel het “cradle to cradle” principe genoemd. Dit recyclen van oude schepen is echter niets nieuws. Aan diverse Noord-Europese kusten en vooral in Scandinavische landen kan men nog kerkjes vinden die oorspronkelijk gebouwd zijn van boten en waarvan delen nog als zodanig herkenbaar zijn. Vissers en landveroveraars, een gelovig volkje, trokken hun boot het land op, draaiden het eenvoudig om, zetten het op palen en hadden zodoende het dak voor het belangrijkste gebouw van het dorp al klaar. Later werden deze kerkjes steeds meer uitgebreid, maar de naam van het middengedeelte van een kerk ontleent er nog steeds zijn naam aan: het schip.

Ook de boot van Willem Barendtsz moest eraan geloven en het hout deed dienst als bouwmateriaal voor het Behouden Huis om te kunnen overwinteren op de Nova Zembla. Het waargebeurde verhaal uit 1596 doet je geest vliegen. Misschien dat het bootje van Jeroen Doorenweerd bij jongeren andere associaties oproept? Hoeveel verliefde pubers zullen de beroemde Titanic scène aan de voorsteven van het schip hier al hebben nagespeeld? Hopelijk vergaat het dit bootje beter dan haar beroemde grote broer...

Lees meer

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer