Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

Kunstwerk De Kan onder Oosterbrug ‘De taal opent zich in beweging’

  • In: Cultimo, 4e jrg. nr. 6
  • Plaats en datum van uitgave: Groningen, 1997

[interview met kunstenaar en vormgever Peter de Kan]

(…) Een brug is geen bewegend billboard, geen drager van een doek. Een doek hang je maar op in een museum. Een brug zoals ik die zie gaat open en gaat weer dicht. Het is een lange, gestadige beweging. Een driedimensionale doos in de stad, die in die stadse ruimte beweegt. Dat bewegen heb ik willen uitdrukken, niet het resultaat. Niet het einddoel van de reis, maar de reis zelf. Het piepen en schuren, het onverwachte. Dát heb ik in mijn concept tot uitdrukking willen brengen: het openen. En dat doe ik aan de hand van de letters uit Werkmans klankdicht.

Stoere vorm
Als de brug open gaat, opent zich ook de taal. Maar ik begrijp geen jota van die letters van dat klankdicht, de betekenis achter de klanken blijft verborgen, gesloten. Er is taal, dus er is contact. Maar wat je leest zijn onbegrijpelijke klanken, er is dus geen contact mogelijk. Je moet de betekenis zelf zoeken. Hetzelfde geldt voor de brug: ik kan niet verder, want de brug die staat open, ik kan er niet overheen. Een brug verbreekt een contact, en maakt opnieuw contact. Op hetzelfde moment dat er contact ontstaat, verdwijnt het uit het zicht. Het zijn aluminium letters geworden, in een stoere, solide, schreefloze vorm.
Werkman werkte nog in het loden tijdperk waarbij de zetter elke letter door zijn handen liet gaan en in de zethaak schoof. In zijn tijd was tekst materieel. Dat heb ik terug willen halen.

De woorden ‘gestadige beweging’ komen op de kopse kant van de brug. Het is het eerste wat je ziet en ook het eerste wat uit beeld verdwijnt bij de hoogste stand van de brug. Ten slotte is het ook het laatste wat je ziet. Dan volgen de regels van het gedicht. Die hangen aan een staalkabel tussen twee H-balken onder de brug. Zij vormen een onderdeel van de gestadige beweging die de brug maakt als die open en dicht gaat.

Niet het hele gedicht staat op de brug. De brug is onderdeel van de stad en daarom is het gedicht niet beperkt tot de brug, maar gaat door tot de kade eronder. Sterker nog, er wordt gefluisterd dat het gedicht zich in één lange gestadige beweging onder het wateroppervlak doorzet en zo de hele stad rondzingt. Wie goed kijkt zal de letters kunnen zien, wie zorgvuldig luistert zal de klanken kunnen horen (…)

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer