Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

vergroot

Een baksteensculptuur van Per Kirkeby

  • Door: Margriet Oostra
  • In: De Agenda (1990-1991) nr. 2
  • Plaats en datum van uitgave: Groningen

Na een periode van geheimzinnigheid is bij het hoofdkantoor van PTT-Nederland, naast het station, een baksteensculptuur onthuld van de Deense kunstenaar Per Kirkeby.

Achter een muur en een hek ligt op een verhoogd plein het monumentale beeld, vanaf de Emmasingel voor iedereen zichtbaar. Om een goede indruk te krijgen moet dit ruimtelijke werk echter van alle kanten bekeken en fysiek ervaren kunnen worden.

De sculptuur bestaat uit een dubbele rij vierkante bakstenen pijlers van meer dan 4 meter hoog. Door daartussen muurvlakken te metselen zijn twee wanden ontstaan. Deze zijn aan de bovenkant met elkaar verbonden door gemetselde bogen. Ook in de muurvlakken zijn bogen gemetseld, waaronder om en om een doorgang is. Bij de dichte vlakken is de ruimte boven de boog opengelaten. De afwisseling open – gesloten wordt doorgezet in het samenspel van de twee wanden; tegenover iedere opening ligt een gesloten vlak. Vanaf de straat lijkt het beeld plat en gesloten, vanuit ander gezichtspunten is het juist ruimtelijk en open. Tussen de twee wanden geeft het bouwsel een gevoel van beschutting, hoewel wind en regen niet zijn buitengesloten.

De verhouding tussen cultuur en natuur is een belangrijk thema in Kirkeby’s werk, belichaamd door de ‘grot’. In een grot ben je tegelijkertijd binnen en buiten, omdat het een spelonk in het aardoppervlak is. Kirkeby is veelzijdig: hij is ook geoloog en schrijver. Als kunstenaar maakt hij beelden, schilderijen, grafiek en tekeningen. Zijn werk gaat over de verhouding van vlakken en ruimte, wat in het Groningse beeld goed zichtbaar is. Baksteensculpturen zijn een wezenlijk deel van Kirkeby’s oeuvre, opvallend door ongebruikelijk materiaal. Zijn voornaamste inspiratiebron is Denemarken, waar hij woont. Daar wordt baksteen veelvuldig en daarbij gevarieerd en decoratief toegepast. Kirkeby wordt gerekend tot de meest vooraanstaande Deense kunstenaars. De internationale waardering voor zijn werk blijkt uit het grote aantal solotentoonstellingen buiten Denemarken. Bij een stroming of groep is Kirkeby niet onder te brengen. In groot Europees verband wordt zijn werk gewoonlijk getoond temidden van vernieuwende hedendaagse kunst. Ook wordt hij wel geplaatst bij beroemde Scandinavische voorgangers als Munch en Jorn. De PTT kon voorheen, als staatsbedrijf, slechts Nederlanders kunstopdrachten geven.

Voor het nieuwste gebouw is gebruik gemaakt van de mogelijkheid om een buitenlandse kunstenaar aan te trekken. Na Rotterdam, Otterloo en Amsterdam, is Groningen daarom de vierde plaats in Nederland waar een baksteensculptuur van Kirkeby is gerealiseerd een belangrijke toevoeging aan het Groningse cultuurbezit.

Lees meer

logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer