Platform GRAS CBK presenteren

STAAT IN GRONINGEN

Kunst en architectuur in Stad

Architectuur Kunst
vergroot

afdrukken Martinikerk

Architectuur

terug naar Martinikerk

toon vergroting Martinikerk
toon vergroting Martinikerk
toon vergroting Martinikerk

Opdrachten 15-18 jaar

Binnen – zelfstandig & individueel

Andere torens, die in dezelfde tijd zijn gebouwd als de Martinitoren, lijken erg op d’Olle Grieze. Bekijk op Google afbeeldingen van de Domtoren van Utrecht, de Onze lieve vrouwe toren van Amersfoort en de Cuneratoren in Rhenen.

Kun je overeenkomsten tussen de vier torens ontdekken? Zet ze op een rijtje.

Al deze torens zijn gebouwd onder het bewind van de Utrechtse landsheer bisschop David van Bourgondië. Ze zijn gebouwd volgens het zogenaamde Utrechts schema. Dit waren bouwregels die door het Utrechtse bisdom werden voorgeschreven.

Tip – zelfstandig & individueel

De Martinitoren is met zijn 97 meter de hoogste toren van Groningen. Ook al wilden sommigen een hogere toren of woontoren bouwen, het werd hen verboden. Woontorens die bijna net zo hoog zijn als de Martinitoren zijn bijvoorbeeld Orion, Rokade of Fortuna. Bekijk alle drie de woontorens op staatingroningen.nl en bedenk voor een van de drie een slimme maar ook uitvoerbare list waarmee de toren de hoogte van de Martinitoren zou kunnen overtreffen.



Buiten – zelfstandig & individueel

De Martinikerk is een zogenaamde gotische kerk. Dat is het niet altijd geweest: ooit was het een romaanse kerk, daarna een romanogotische en nu dus gotisch. Zo werd bij elke verbouwing of uitbreiding volgens de bouwstijl van dat moment gebouwd. Als je goed naar de kerk kijkt, vind je die gotische en romanogotische elementen terug in het gebouw. Maar daarvoor moet je eerst de belangrijkste kenmerken van beide bouwstijlen kennen. Dit zijn:

Romanogotiek (1250 – 1375)
- rondboogramen (ramen met een halfronde bovenkant).
- geschilderde decoraties op muren en gewelven (is een gebogen plafond van steen).
- koepelgewelven (gewelf in de vorm van een halve bol).
- baksteenversieringen en blindnissen (een ondiepe nis).
- rijk versierde muren met vensters, kraalprofileringen (eenvoudige ronde versiering om vensters en nissen) en siermetselwerk.
- toren los van de kerk.

Gotiek (1135-1500)
- spitsbogen (boog met een spitse bovenkant)
- hoge glasramen
- roosvensters (rond venster in vorm van een bloem met veel blaadjes)
- steunberen (verzwaringen van een muur om de zijwaartse druk van het dak en de gewelven op te vangen)
- glas-in-loodramen (een raamwerk met daarin, vaak gekleurde, ruiten die met loden strips op hun plek worden gehouden)
- veel versieringen als een hogel (ornament in de vorm van een bloem, knop of omgekruld blad), pinakel (torentje bovenop vensters, deuropeningen en steunberen), wimberg (driehoekige versiering boven deuropeningen), kruisbloem (staat bovenop een wimberg of pinakel en heeft de vorm van een bloem in kruisvorm), koolbladeren en driepas (motief in de vorm van een klaver).

Kijk nu goed naar het gebouw en ga op zoek naar de gotische en romanogotische kenmerken. Schrijf de kenmerken op en beschrijf ook waar je dit kenmerk gevonden hebt.

Tip – zelfstandig & individueel

De Martinitoren heeft lange tijd last gehad van wildplassers; mannen en vrouwen die even snel onder de toren plasten. Niet alleen stonk het daardoor erg onder de toren, ook de stenen leden onder alle urine. Daarom ontwierpen Albert Geertjes en Peter de Kan in 2001 drie hekken voor de ingangen tot de toren. Zo kunnen wildplassers in ieder geval niet meer onder de toren plassen.

De hekken verwijzen op een aantal manieren naar de Martinikerk en -toren. Zo lijken de spijlen op orgelpijpen en heeft elke pijp een gotisch knikje. Wat wordt volgens jou bedoelt met een ‘gotisch knikje’?

Het slimst aan de hekken zijn nog wel de lampjes in de gebogen gedeelten van de orgelpijpen. Zo kunnen wildplassers ’s avonds nooit meer ongezien hun blaas legen.


logo logo logo

Platform GRAS en het CBK Groningen bieden u deze website aan. Met dank aan de Gemeente Groningen.
Colofon | Proclaimer